Reflectie in Blauw POLITIEWERK BLIJFT MENSENWERK
VERHALEN
BEELDEN Beelden vertellen iets. Beelden kunnen mensen iets laten zien. Als je beelden ziet kun je een oordeel vormen. Als je beelden ziet, zonder geluid of zonder de achtergrond te kennen, zul je altijd het beeld zelf inkleuren. Maar is het dan ook zoals het is gegaan? Klopt je beeldvorming? Of moet je de feiten en omstandigheden kennen om de beelden die je ziet compleet te maken? Jaren geleden werd ik, in een nachtdienst, samen met mijn collega naar een melding van een mishandeling gestuurd in een van de winkelstraten in het district waar ik toen werkte. Het was nacht, dus donker. Alleen wat schaarse straatverlichting. Er zou een jonge vrouw op straat zijn geslagen door een man. Bij aankomst troffen wij een vrouw aan en naast haar stond een dronken man hard te schreeuwen. Hij was druk met zijn armen aan het zwaaien en kwam daardoor erg agressief over. Nu waren we daar niet echt van onder de indruk, want dat maakten we bijna dagelijks mee. Het gedrag dat de man vertoonde was normaal. Althans wij vonden dat normaal! Uit de gesprekken met de vrouw bleek dat zij de vriendin van de man was en dat hij haar zonder enige aanleiding vol in het gezicht had geslagen. De vrouw wilde van deze mishandeling aangifte doen. We probeerden de man wat te kalmeren en met hem in gesprek te gaan. Steeds meer mensen om ons heen begonnen zich met de situatie te bemoeien. Iedereen had een mening. Iedereen wist het beter. Door de collega’s, die inmiddels ook waren gearriveerd, werd het toegesnelde publiek, dat alles beter wist, op een afstand gehouden. De man was zo dronken dat hij soms stond te wankelen op zijn benen. Af en toe moesten we hem vasthouden om te voorkomen dat hij zou vallen. Het enige wat ik vanuit het publiek hoorde was: “Raak hem niet aan!” Ik had verder geen aandacht voor het publiek. Mijn aandacht was meer bij de man. Op een gegeven moment raakte man uit balans en kwam ten val. Ik trachtte de man nog te begeleiden in zijn val, dit om te voorkomen dat hij letsel zou oplopen. Vanuit uit publiek was het commentaar niet van de lucht! Iedereen had een oordeel en het publiek wilde zich er steeds meer mee gaan bemoeien. Ik pakte de man bij zijn arm en hielp hem overeind. Inmiddels was hem medegedeeld dat hij was aangehouden. Hierna begon de man zich steeds meer te verzetten. Samen met een andere collega zetten we de man tegen de zijkant van de politieauto. Onze bedoeling was om de man te boeien. Op het moment dat de man bij de politieauto stond trapte hij achteruit en raakte mij vol op mijn scheenbeen (wat een flinke blauwe plek opleverde). Uit reactie gaf ik de man een knietje in zijn knieholte, waardoor hij door zijn knieën zakte. Deze actie leverde weer een hoop gejoel en gescheld vanuit het publiek op. Met moeite kregen we de man in de politiebus en trachtte mijn collega en ik de man op een van de stoelen te plaatsen. Op het moment dat de man zat probeerde hij mij nog even een kopstoot te geven. Door wat opzij te duiken kon ik deze ontwijken. Ook dit leverde weer een hoop geschreeuw op en een hoop agressief gedrag. Nadat de man in de politiebus zat, hebben we hem snel afgevoerd naar het bureau. Nog voor wij alles hadden afgehandeld op het bureau mocht ik bij mijn chef komen. Er was een klacht tegen mij ingediend en er waren beelden van mijn optreden op straat. En volgens de maker van de beelden logen ze er niet om! Uiteraard vroeg ik mij af wat er op de beelden stond? Wat was er te zien? Wat had ik gedaan wat er niet om loog? Ik wist het niet! Volgens mij had ik niets verkeerds gedaan. Volgens mij had ik gehandeld zoals was voorgeschreven en ik had alle regels die golden nageleefd. Volgens de aantijgingen zou ik buitensporig geweld hebben gebruikt. Ik zou mij onprofessioneel hebben gedragen en ik werd beschuldigd van machtsmisbruik. Ik zou de man hebben geduwd, waardoor hij was gevallen. Ik zou de man zo maar een knietje hebben gegeven tegen zijn been, waardoor hij was gevallen bij de politiebus. En ik zou de man een kopstoot hebben gegeven. Ik vroeg of ik de beelden mocht zien? Volgens mijn chef kon dat nog even niet, omdat men de beelden eerst zelf wilde bekijken. Ik kan je vertellen dat dit geen fijn gevoel geeft. Je gaat bijna twijfelen aan jezelf. Je gaat twijfelen aan je optreden. Gelukkig had ik een chef die achter mij stond. Die mij steunde! In de straat waar we de aanhouding hadden gedaan hingen ook camera’s van cameratoezicht. Ook deze camera’s hadden de aanhouding vastgelegd, maar dan vanuit een andere hoek. Ook deze beelden mocht ik in eerste instantie niet zien. Men wilde alle beelden eerst zelf bekijken. Begrijpelijk, maar toch…. Na de dienst ben ik naar huis gegaan en ik kan je zeggen dat ik me een paar dagen zeer onprettig heb gevoeld. Al piekerend zat ik thuis denkend wat heb ik gedaan of wat heb ik niet gedaan? Welke regels heb ik overtreden? Waar is het met mij mis gegaan? Waar heb ik teveel geweld gebruikt? Nadat alle beelden waren bekeken kreeg ik de uitslag. En wat bleek! Ik had gehandeld volgens alle regels. Geen geweld, geen onprofessioneel gedrag en geen machtsmisbruik. Ik moet zeggen er ging een zucht van verlichting door mij heen. Ik mocht de beelden zien. En ja wat zal ik zeggen. Het ligt eraan hoe je naar de beelden kijkt! Als je naar een deel van het incident kijkt zou je conclusies kunnen trekken dat er veel geweld werd gebruikt. Door naar de beelden vanuit een andere hoek te kijken kreeg je een andere kijk op het incident. Door naar de alle beelden te kijken en de feiten te kennen werd het verhaal compleet. Achteraf was ik blij dat er camera’s aanwezig waren in het straatbeeld. Zij konden duidelijk onafhankelijk vastleggen wat er was gebeurd. In de afgelopen weken heb ik, naar aanleiding van het zogenaamde “schopincident”, veel mensen zien en horen speculeren. Speculeren over een stukje film waar we de feiten en omstandigheden niet van kenden. Ik heb met verbazing gekeken hoe vanuit alle gelederen in Nederland een mening werd gegeven over een incident, waar we de feiten en omstandigheden nog niet van kenden. Het incident is nog niet afgesloten of er verschijnt een ander incident in de media en opnieuw vinden velen het nodig om er ongefundeerd er iets over te roepen. Wat is dat toch? Kan iemand mij dat uitleggen?? Ik heb in de afgelopen jaren een ding geleerd. Oordeel niet over (politie)mensen of over incidenten als je niet alle feiten kent. Soms zijn dingen anders dan ze lijken. We hebben (politie)mensen al veroordeeld voor we alle feiten kennen!