Reflectie in Blauw POLITIEWERK BLIJFT MENSENWERK
BLOGS
LEREN VAN HET VERLEDEN

Inmiddels hebben we in de afgelopen jaren vele rellen en grote feesten in Nederland gehad waar we de “lessen” uit konden trekken voor de toekomst. Zo stond ik zelf onder ander tussen de Feyenoordrellen in 1999, de UEFA-cuprellen in 2002, de opstootjes op het Hofplein met supporters van een Turkse voetbalclub, menig dancefeest in een grote stad en zo kan ik er nog wel een paar opnoemen. Aan de zijlijn zag ik de rellen van Hoek van Holland.

 

Vandaag kwam het rapport van Cohen uit met de conclusies over de rellen in Haren. En deze conclusies zijn snoeihard. Verbazen mij deze conclusies? Nee, niet echt! We liepen er als politiemensen op de werkvloer regelmatig tegenaan. Hebben we geleerd van de voorgaande incidenten? Hebben we gebruik gemaakt van de expertise die er is op dit gebied? Soms lijkt het van niet! Wanneer gaan we eens leren van de dingen die in het verleden zijn gebeurd?

 

Beginnen de feestjes altijd met geweld en ongeregeldheden? Nee, natuurlijk niet! Het feestje begint heel gemoedelijk en het is echt geweldig. Het kantelpunt kun je als politieman of –vrouw op straat feilloos aangeven. Daar heb je een neus voor! Het gedrag van feestgangers, geluiden die je hoort van mensen om je heen. Soms hoor je al dagen of weken van te voren dat er iets staat te gebeuren. Vaak kun je sfeer kantelen, maar door drank, drugs en stoer gedrag lukt het niet meer! Vele politiemensen sluizen de informatie die ze horen of lezen in een vroegtijdig stadium door naar een leidinggevende, want niemand zit te wachten op ellende.  Op de een of andere manier blijft de informatie soms ergens hangen. En ik heb het dan niet over de leidinggevenden op de werkvloer, want ook zij staan vaak bij dit soort incidenten tussen hun mensen op straat. Ergens in een laag daarboven stokt het vaak! Het lijkt er wel eens op of geluiden van de werkvloer en vanuit het veld niet serieus worden genomen. Een leidinggevende wil dan nog wel eens als reactie geven: “Ah valt wel mee!” Ooit confronteerde ik een leidinggevende met zaken die we hadden doorgegeven. Zijn reactie was: “Deze geluiden heb ik nooit gekregen.” Waar stokt het? Werd ik niet serieus genomen? Zijn de politiemensen op straat niet de eersten met voelsprieten? Maak gebruik van de geluiden die zij horen en dingen die zij waarnemen.

 

Bij heel veel feestjes ging het vaak goed, maar regelmatig ging het goed fout! Veelal stond ik vooraan in de linies stenen en flessen te vangen. De stenen of flessen die gelukkig veelal naast mij op de grond uit elkaar spatten. Maar soms werd ik geraakt op mijn helm en geloof me dat is geen prettig gevoel. Tijdens daglicht waren rellen en ongeregeldheden al niet prettig, maar in de donkere uren van de avond en nacht geeft het een extra dimensie. Het vizier waar je doorheen kijkt vertekend en het licht van de straatverlichting maakt het zicht nog minder. Je ziet niet waar objecten of mensen vandaan komen en het lijkt wel of de klappen dan nog harder aankomen. Soms ben je uren aan het vechten! Een stuk straat innemen en weer terug. Kijken en zoeken waar is mijn maatje! Hopen dat je heel thuiskomt en je kinderen een aai over hun bol kunt geven! Als je de kans krijgt kijk je om je heen en kijk je naar de groep die je belaagd. En wat blijkt? Het had je zoon, je dochter, je broer, zus of buurman kunnen zijn! Gewoon normale mensen en kinderen! Wat bezield ze! En soms vraag je je af was dit te voorkomen?

 

Vanochtend heb ik het rapport van Cohen over Haren doorgelezen en opnieuw zie ik zaken terug waar politiemensen al jaren tegenaanlopen. Door vooral je goed voor te bereiden en je goed te laten informeren kun je bepaalde zaken voor zijn. Ga bij (ervarings)deskundigen na hoe en wat je in dergelijke gevallen zou kunnen doen. En welke maatregelen moet je nemen om de schade te beperken. En ga er niet altijd vanuit dat het wel zal “meevallen”. Door verkeerde inschattingen, zoals nu, trekken vooral de politiemensen in de voorste linies weer aan het kortste eind! Het klinkt misschien raar, maar zij staan als eersten de klappen op te vangen en stenen te “happen”. Zij zijn de eerste die de confrontatie moeten aangaan, omdat op een hoger niveau de situatie verkeerd is ingeschat. Zij zijn degenen die in eerste instantie alles moeten uitleggen aan de burgers en de jongeren.

 

Ik lees in alle berichten dat onder andere “de politie” fouten heeft gemaakt. Ik denk dat we de politiemensen die vooraan hebben gestaan in Haren te kort doen als we dat zeggen! Ik denk dat we het anders moeten formuleren. Wat ook uit het Rapport van Cohen blijkt is dat de politietop, de burgemeester en de Hoofdofficier van Justitie een grove inschattingsfout hebben gemaakt met hele grote en vervelende gevolgen. Ik ben van mening dat de eerste, kleine groep, politiemensen en de politieruiters die in Haren de orde moesten handhaven voor een bijna onmogelijke taak stonden. Zij hebben soms zonder enig communicatiemiddel en sturing van bovenaf hun mannetje gestaan. Ook de leden van de Mobiele Eenheid die op een later tijdstip in Haren arriveerden stonden voor een moeilijke opdracht om tijdens zulke heftige omstandigheden de orde te herstellen. Zonder dat zij wisten waar zij precies moesten beginnen.

 

Ik denk dat we over deze politiemensen alleen maar onze lof kunnen uitspreken