Reflectie in Blauw POLITIEWERK BLIJFT MENSENWERK
BLOGS
HAANTJE, STRUISVOGELS EN ECHTE LEIDERS Inmiddels loop ik al zo’n vijf jaar mee in het gebied dat te maken heeft met de impact van het politiewerk en PTSS. Soms loop ik op kousenvoeten en soms loop ik als een olifant door een porseleinkast. Ik probeer van alle facetten op de hoogte te blijven in dit werkveld door met zoveel mogelijk spelers in gesprek te zijn en te blijven. Soms doe ik het op de voorgrond, maar meestal ben ik niet zichtbaar. Het is regelmatig een ingewikkelde materie, waar je je toch echt in moet verdiepen wil je een goed oordeel kunnen vellen. In de afgelopen jaren heb ik ook vele presentaties gegeven en gesprekken gevoerd over de impact van het politiewerk. Wat kom je tegen in het politievak en welke gevolgen heeft het gehad voor mij en mijn omgeving? Vertellen vanuit mijn eigen ervaringen. Deze presentatie geef ik en de gesprekken heb ik vooral voor collega’s van de werkvloer, leidinggevenden maar ook regelmatig in de top van de Nationale Politie. Wat mij vooral opvalt is vaak nog de onbekendheid met de materie. Het niet begrijpen of soms niet willen begrijpen wat er gebeurd. Het doen van uitspraken en scheppen van verwachtingen die (nog) niet kunnen worden waar gemaakt. Hoe voorzichtig moet je hier mee zijn? Ik denk heel voorzichtig! Soms zul je ieder woord moeten wegen en op de juiste wijze moeten communiceren. Dit communiceren geldt voor zowel de minister, politiek, leidinggevenden, maar ook anderen. Laten we ons verleiden door druk? Druk vanuit de media en vanuit de politiek of zijn we juist bang voor de media en politiek? En gaan we dan dingen roepen die we (nog) niet waar kunnen maken. Naar mijn gevoel heeft dit dossier zorgvuldigheid nodig! Een andere vraag die mij op dit gebied regelmatig bezighoudt zijn onze verwachtingen. Hoe hoog zijn ze en wat verwachten we van elkaar? Zijn de verwachtingen die in de politiek worden uitgesproken ook binnen een bepaalde tijd haalbaar en maken we niet te veel beloften die voor de politieorganisatie niet haalbaar zijn? Zijn de verwachtingen van collega’s of oud collega’s soms niet te hoog? Soms denk ik van wel! Maar verwachten wij als collega’s niet heel veel van de politieorganisatie. We kunnen niet verwachten dat wat vandaag in de politiek wordt belooft, morgen is geregeld. Uiteraard moeten we elkaar wel kunnen blijven aanspreken op het gedrag en de afspraken, Hoe moeilijk dat vaak ook is. We willen toch allemaal graag dat alles zorgvuldig wordt geregeld? En sommige dingen hebben gewoon tijd nodig. Ook mijn wenkbrauwen fronsen tijdens presentaties of gesprekken nog wel eens. Zo werd ik tijdens een van mijn presentaties geconfronteerd met een leidinggevende die aangaf dat hij een gesprek met een collega in ging met kennis van de DSM 5 in de hand. Even voor jullie informatie, de DSM 5 is een Amerikaans Handboek dat in de meeste landen als standaard in de psychiatrische diagnostiek dient. Op mijn vraag waarom hij deze kennis dacht nodig te hebben, kreeg ik een wel heel verbluffend antwoord: „Ik gebruik deze kennis om tegen een collega te zeggen dat ik denk dat hij vermoedelijk PTSS heeft.” Ik heb hem verbaasd aangekeken. Mijn wenkbrauwen opgetrokken en ik was even stil van het antwoord. Ik heb niet snel dat ik naar een antwoord zoek, maar dit was heel even zo’n moment. Ik wist me snel te herpakken. Ik vroeg hem waarom hij niet gewoon in gesprek ging met de collega zonder daar een label aan te hangen. Hij is geen psycholoog! Het stellen van een diagnose moet hij aan deskundigen overlaten. Ga in gesprek en kijk waar je eventueel hulp kunt bieden, maar ga niet op de stoel van de psycholoog zitten. Ik vraag me af of deze leidinggevende het heeft begrepen. Ik hoop voor zijn collega’s en voor hem dat hij het ooit gaat begrijpen. Dan heb je de, voor mij, inspirerende leidinggevende in Rotterdam. De man waarmee ik ongeveer om de twee maanden aan een tafel zit. Waarbij we spreken op basis van gelijkwaardigheid en om van elkaar te leren. Samen spreken we over hoe je omgaat met collega’s in alle lagen van de organisatie. Wat zeg je, wat doe je en wat doe je niet. Hoe maak je keuzes en hoe kies je soms je woorden in lastige gesprekken. Waar liggen de mogelijkheden en waar stoppen ze. Samen zijn we er wel uit dat je niet altijd iedereen tevreden kunt stellen en dat je niet altijd alles heel snel kunt regelen. Hoe graag je dat ook zou willen. Gewoonweg omdat wetten en regels dat niet toestaan. Wat een verschil tussen deze mannen. En de ene leidinggevende kan nog heel veel leren van de andere „echte” leider. Weten jullie wat mij vooral opvalt in het dossier rond de impact van het politiewerk en PTSS? Hoe lastig het soms is om in gesprek te blijven met elkaar. Het lijkt of we op een ander niveau communiceren. Niet meer naar elkaar luisteren en wijzend met vingers tegen over elkaar staan. En communiceren is nu juist zo belangrijk. Met elkaar in verbinding blijven en met elkaar zoeken naar oplossingen. Ik kan nu uit de ervaring van de afgelopen jaren zeggen dat dat werkt. Samen zoeken naar oplossingen en niet elkaar blijven aanstaren. Maar soms laat de oplossing even op zich wachten. Als je hulp nodig hebt mag je daarom vragen en ik ben van mening dat velen openstaan om je te helpen, maar laten we dan ook de aangereikte hand aanvaarden. En geloof me haantjes en struisvogels zullen altijd blijven bestaan!